Harmen's Dagboek

At 1-6 it says "亢龍有悔". Kang 亢 is often translated as  'pride, arrogance', but this is just one of the many meanings. If we look at some other meanings of this character we can adjust our translation a bit:

- 高 - high
- 舉- rise, go up
- 極，太過 - too (much)
- 強硬; 剛強 - strong, inflexible
- 遮蔽; 庇護- out of sight, hide

If we combine this with our dragon from 1-6 we get the picture of a dragon who without stopping goes up and up, and disappears out of sight (it is nice how sometimes all these meanings can be combined) . This is not an arrogant dragon,but a reckless dragon: a Chinese Icarus who overestimates his own powers and thereby will have hui 悔. Hui 悔 can mean

- 悔恨; 后悔 - regret, repentance
- 悔過; 改過 - correct your mistakes out of repentance
- 災咎; 災禍 - unavoidable misfortune
- 《易》卦有六爻，其上體即上三爻稱 "悔"，又稱外卦 - upper/outside trigram of a hexagram

If we stick to the image of Icarus, then I think the third meaning fits best. If you do not know your limits, or do not accept them, you will have unavoidable misfortune. Not from arrogance, but from recklessness. It are often the kind people, and not the arrogant people, who have to learn their lessons like this.

Bij 1-6 staat "亢龍有悔". Kang 亢 wordt vaak vertaald met 'hoogmoed, arrogantie', en dit is inderdaad één van de betekenissen van dit karakter. Maar als we kijken naar een paar andere betekenissen dan kunnen we dit wat nuanceren:

- 高 - hoog
- 舉- stijgen, omhooggaan
- 極，太過 - te(-veel)
- 強硬; 剛強 - sterk, onbuigzaam
- 遮蔽; 庇護- uit zicht; verbergen

Als we dit nu bij onze draak uit 1-6 plaatsen, dan krijgen we het plaatje van een draak die onverzettelijk té hoog gaat, en hierdoor uit zicht verdwijnt (toch aardig hoe al die betekenissen zich soms op een hoop laten vegen). Het gaat hier niet om een hoogmoedige draak, maar om een overmoedige draak: een Chinese Icarus die zijn eigen krachten overschat en hierdoor hui 悔 krijgt. Hui 悔 kan betekenen

- 悔恨; 后悔 - spijt, berouw
- 悔過; 改過 - uit berouw je fouten herstellen
- 災咎; 災禍 - onafwendbaar ongeluk
- 《易》卦有六爻，其上體即上三爻稱 "悔"，又稱外卦 - bovenste/buitenste trigram van een hexagram

Als we het beeld van Icarus aanhouden, dan lijkt de derde betekenis hier nog het meest te passen. Wie zijn grenzen niet kent, of niet accepteert, die zal noodlottig ongeluk krijgen. Niet uit arrogantie, maar uit pure overmoed. Het zijn vaak de aardigste, en niet de arrogantste mensen die zo hun lessen moeten leren.

Gao Heng 高亨 is een niet geheel onbesproken persoon in de wereld van de sinologie. Zijn denkbeelden worden vooruitstrevend genoemd, maar ook wel té fantastisch, in de letterlijke zin van het woord. Dit laatste vinden we ook bij zijn uitleg over tian 天 bij 38-3 (周易古經今注, p. 270). Gao begint acceptabel, en haalt o.a. Lu Deming 陸德明 (556-627) aan, een niet onbekend naampje in I Tjing-land, die de Jingdian Shiwen 經典釋文, 'Uitleg van de Klassieken' heeft geschreven, waar de Zhouyi Shiwen 周易釋文, 'Uitleg van de Zhouyi' een onderdeel van is. Lu zegt hierin over tian 天:

天,剠也,馬 (Ma Rong 馬融 79-166 HM) 云: "剠鑿其額曰天。

"Tian is qing 剠, 'brandmerken'. Ma Rong zegt: "Brandmerken, inbranden van het voorhoofd heet tian 天".

En Gao vervolgt met:

集解引虞翻 (170-239 HM) 曰: "黥額為天。"
說文: "天,顛也。"

"In de Verzamelde Commentaren 集解, Yu Fan 虞翻 aanhalend, staat: "qing e 黥額, het brandmerken van misdadigers, is tian 天".
De Shuo Wen 說文 zegt: "Tian 天 betekent dian 顛, 'bovenkant van het hoofd/(voorover-)vallen' ". "

Dit is allemaal nog wel te volgen, maar Gao gaat wel erg ver als hij de Shanhai Jing 山海經 noemt, met de legendarische held Xian Tian 刑天. Xian Tian daagde Di eens uit in een duel, maar deze liet Xian's hoofd afhakken en begraven in de bergen van Chang Yang. Daarop veranderden Xian's tepels in ogen en zijn navel in een mond, en zo bleef hij doorvechten. Gao zegt dan over de naam Xian Tian:

刑天即刑顛,亦以天為顛。鑿顛之刑曰顛,與去耳曰刵,去鼻曰劓,去髕曰髕同例。

"Xian Tian betekent xiandian, 'de straf van het voorhoofd', tian 天 is gebruikt in de plaats van dian 顛. Het graveren/inbranden van het (voor-)hoofd (顛) heet dian 顛, het verwijderen van de oren (耳) heet er 刵, het verwijderen van de neus (鼻) heet yi 劓, het verwijderen van de knieschijven (髕) heet bin 髕; dit zijn soortgelijke voorbeelden."

Om nu een mytisch figuur er bij te halen om aan te tonen dat tian 天 hetzelfde betekent als 鑿顛 is een klein voorbeeld van Gao's opmerkelijke redeneringen......

Net op de mat: twee artikelen van Carrie Reed over tatoeages in het oude China. Geen kopieën, maar mooie originelen. Daar kan ik altijd zo vrolijk van worden, als mensen de moeite nemen zoiets geheel belangeloos toe te sturen. Zonder dit soort hulp zou het (be-)studeren van het oude China veel moeilijker en minder leuk zijn.

Ik heb weer leesvoer voor dit weekend. Joepie!

Hu Yuan kan dan wel zeggen dat "Tian 天 gezien moet worden als er 而", en dat "Er 而 in de Han-tijd een straf was waarbij het haar aan de slapen werd afgeschoren", maar dit wordt niet ondersteund door mijn o zo grote Hanyu Da Zidian 漢語大字典 en Hanyu Da Cidian 漢語大詞典-woordenboeken - die maken hier geen melding van. En dan word ik achterdochtig. 'Eén bron is geen bron', is mijn devies. Wat doe je in zo'n geval? Niet verder modderen maar een expert inschakelen. Ik heb Burchard Mansvelt Beck, voormalig docent aan het Sinologisch Instituut in Leiden en groot kenner van de Han-dynastie maar een mailtje geschreven. In het verleden heeft hij me al vaak uit de brand geholpen, ik hoop dat hij hier ook zijn licht over wil laten schijnen.

Ook Gao Heng 高亨 heeft hier wat over te zeggen in zijn Zhouyi Gu Jing Jin Zhu 周易古經今注 ('De oude klassieke Zhouyi met moderne toelichting' of zoiets), een invloedrijk boek wat veel waardevolle inzichten over de betekenis van Chinese karakters in de I Tjing bevat, hoewel ook veel van zijn ideeën een beetje vergezocht zijn. In een volgend stukje een vertaling van wat hij te zeggen heeft over 天.

David Helliwell mailde me dat hij de Qian Yi heeft gekopieerd en naar me toestuurt! Ik ben al zólang op zoek naar een kopie van de Qian Yi dat ik nauwelijks kan geloven dat -ie straks bij me op de mat ligt.....

Ik ben blij.

"The work is in the series "siku quanshu cunmu congshu". We can't lend you the volume, but could probably provide a photocopy. Actually, the book is in a warehouse outside Oxford (we have run out of space), and will take a day or two to come. I will contact you as soon as I get my hands on it."

Spannend!

In het boek 'Fortunetellers & Philosophers' van Richard J. Smith wordt gesproken over de Qian Yi 籤易 van Lu Han 盧翰 uit de Ming-dynastie (1368-1644): een boek met 384 verzen die een directe link met de I Tjing zouden hebben. Omdat ik nieuwsgierig was naar die link ben ik in september naar de bibliotheek van het Sinologisch Instituut in Leiden getogen. Smith vermeldt in zijn boek dat de Qian Yi is opgenomen in de Siku Quanshu 四庫全書, een encyclopedisch werk uit de Qianlong-periode (1736-1795) vól met bekende en minder bekende boeken, en aangezien elke zichzelf respecterende sinologische bibliotheek een exemplaar heeft van de SKQS leek Leiden me de aangewezen plek om naar de Qian Yi te zoeken. Wat ik niet wist is dat er verschillende edities bestaan van de SKQS, ieder met een iets andere inhoud, en dat er ook supplementen op de SKQS zijn. Na tweeëneenhalf uur(!) zoeken kwam de bibliothecaris er achter dat hún editie van de SKQS níet de Qian Yi bevatte, maar dat deze te vinden was in een supplement van een andere editie. Zucht. Mij werd geadviseerd contact op te nemen met de bibliotheek in Heidelberg. Aldus deed ik in september. Overigens heb ik me best vermaakt in Leiden, want de bibliotheek daar heeft veel interessant leesvoer.

Gisteravond: antwoord van Anne Labitzky-Wagner, de bibliothecaris van de bibliotheek van de universiteit in Heidelberg!

"Dear Mr. Mesker,

I checked your data in one of our Siku quanshu zongmu. I found a very small entry, though not the book itself. Checking the Chinese University of Hong Kong OPAC, I found it in Siku quanshu cunmu congshu, zi bu, vol. 66. (there the titel is on pages 649-687). The Siku quanshu cunmu songshu is in the Bodleian in Oxford. You could contact David Helliwell at the Bodleian, he should be able to help you."

Dus heb ik natuurlijk gelijk een mail gestuurd naar meneer Helliwell. Ik ben benieuwd waar hij mee op de proppen komt.

In de 周易大辭典 wordt Lu Han omschreven als iemand die dan wel veel af wist van de I Tjing, maar dat zijn werk rommelig en langdradig was, met geforceerde interpretaties ("而雜引經語史事相似者，類附于下，頗為冗雜附會" ). Daarnaast fabriceerde hij veel plaatjes, maar door de overvloed daarvan werd het verduidelijkende effect vaak teniet gedaan ("立圖太多，往往畫蛇添足" ).

Arme man. Doe je zo je best, wordt er na vier eeuwen nog misprijzend over je gesproken.

Ze stuurt het artikel op! Spannend.

Hu Yuan (993-1059) in de 周易折中 Zhouyi Zhezhong:

“天"當作而字，古文相類，后人傳寫之誤也。然謂而者，在漢法，有罪髠其鬢髮曰而。

"Tian moet gezien worden als er 而, in Klassiek Chinees waren deze twee karakters hetzelfde, in latere generaties werd dit verkeerd gekopieerd. Er 而 was in de Han-tijd een straf waarbij het haar aan de slapen werd afgeschoren. "

周易大辭典 (Groot Woordenboek van de Zhouyi):

''天"為黥額，即烙額。(古代的一種刑罰，用燒紅的刑具烙傷犯人的額頭 ) "天"亦說是'髠首', 即 "剃光頭".

"Tian betekent qing e 黥額, 'misdadigers brandmerken/tatoëren op het voorhoofd' (een oude straf waarbij een martelinstrument roodgloeiend werd verhit en op het voorhoofd van de veroordeelde gedrukt). Tian betekent ook di shou 髠首, dit is 'iemands hoofd scheren als straf'."